HAPA/view

Mchawi wa Mtaa wa Mbuyuni na Kiti Kilichokuwa Kinaongea

Kulikuwa na kijiji kimoja kilichoitwa Mbuyuni wa Pili, sehemu ambayo watu wake walikuwa maarufu kwa mambo mawili: kupenda udaku na kuogopa vitu wasivyovijua. Kijiji hicho kilikuwa na watu wa kila aina, lakini hakuna aliyemzidi maarufu Mzee Mavunde Mdomo-Mrefu, mtu ambaye alikuwa anajua habari za kila mtu kabla hata mwenyewe hajajua.

Mzee Mavunde alikuwa na jirani yake aliyeitwa Bibi Chungu-Chungu, mwanamke ambaye kila mtu kijijini alimwogopa. Watu walidai kuwa alikuwa mchawi mkubwa aliyekuwa na uwezo wa kuzungumza na paka, kuku na hata kivuli chake mwenyewe.

Bibi Chungu-Chungu alikuwa akiishi kwenye nyumba ya udongo iliyokuwa na mlango uliokuwa unalia kila usiku. Watu walipita karibu na nyumba yake kwa haraka, maana walidai ukichelewa kupita hapo baada ya saa sita usiku, unaweza kusikia sauti ikikuuliza:

"Wewe unaenda wapi na miguu yako miwili bila ruhusa ya viatu?"

Siku moja kijana mmoja wa kijiji aliyeitwa Kisulisuli Kachumbari, ambaye alikuwa anajiona mjanja kuliko wote, aliamua kumfuatilia Bibi Chungu-Chungu ili ajue siri zake.

Kisulisuli alisema: "Mimi siogopi uchawi. Mimi nilizaliwa na bahati, hata mbu akinichoma anaomba msamaha."

Watu walicheka, lakini moyoni walijua kijana huyo alikuwa anatafuta matatizo.

Usiku wa manane, Kisulisuli alijificha nyuma ya kichaka karibu na nyumba ya yule bibi. Ghafla akaona mlango ukifunguka wenyewe.

Ndani ya nyumba kulikuwa na mwanga wa ajabu wa kijani. Bibi Chungu-Chungu alikuwa amekaa katikati ya chumba akiwa ameshika fimbo nyeusi.

Akasema:

"Leo natengeneza dawa ya kumfanya mtu aseme ukweli hata kama amelala."

Kisulisuli akashtuka.

"Kumbe hii ndiyo siri? Ningetengeneza dawa hii nimpe Mzee Mavunde, maana huyo mzee akianza hadithi moja mpaka kuku wanachoka kusikiliza."

Lakini kabla hajamaliza kuongea, kiti alichokuwa amekalia kiligeuka na kusema:

"Nani huyo anayenicheka mimi kiti cha mchawi?"

Kisulisuli karibu azimie.

"Kiti kinaongea? Hapa mambo yamezidi hata akili yangu ya darasa la pili!"

Bibi Chungu-Chungu akageuka na kumwona.

"Kumbe kuna panya mkubwa ameingia ndani ya nyumba yangu."

Kisulisuli akajibu: "Sio panya bibi, ni binadamu mwenye sura nzuri kidogo."

Bibi akacheka.

"Sura yako nzuri iko wapi? Labda umeificha mfukoni."

Bibi huyo akaanza kutumia uchawi wake. Akapunga fimbo yake mara tatu, na ghafla viatu vya Kisulisuli vikaanza kuongea.

Kiatu cha kushoto kikisema: "Mimi nimechoka kubeba huyu mtu anayekimbia bila sababu."

Kiatu cha kulia kikaongeza: "Na mimi nataka likizo, tangu nilinunuliwa sijawahi kuona soksi mpya."

Kisulisuli akaanza kuomba msamaha.

"Bibi, tafadhali nirudishe kawaida. Sitaki hata miguu yangu iwe na maoni."

Lakini habari hiyo ilifika kijijini. Watu wakaanza kwenda kuona maajabu hayo. Mzee Mavunde akaja akiwa na daftari lake la udaku.

"Hii lazima niandike. Kijana amepigwa uchawi wa viatu. Hii ni habari ya mwaka."

Bibi Chungu-Chungu akamwangalia.

"Wewe Mavunde, tatizo lako si uchawi. Tatizo lako ni ulimi wako."

Akapunga fimbo yake na ghafla daftari la Mavunde likaanza kuandika lenyewe:

"Leo Mavunde ameingia kwenye matatizo kwa sababu ya udaku wake."

Watu wote wakacheka mpaka wengine wakakaa chini.

Baada ya hapo Bibi Chungu-Chungu aliamua kufundisha kijiji somo. Akasema:

"Uchawi mkubwa sio fimbo wala dawa. Uchawi mkubwa ni maneno ya mtu. Mtu anaweza kujenga au kubomoa maisha ya mwenzake kwa ulimi wake."

Tangu siku hiyo Mzee Mavunde akapunguza udaku, lakini hakuuacha kabisa. Alisema:

"Nimepunguza tu, maana kuacha kabisa ni uchawi ambao bado sijajifunza."

Na Kisulisuli? Alikula kiapo cha kutofuatilia wachawi tena.

Lakini wiki mbili baadaye walimkuta amesimama nyuma ya nyumba ya mtu mwingine akisema:

"Sifuatilii uchawi, naangalia tu mazingira."

Watu wakamjibu:

"Kisulisuli, wewe ndiye uchawi wenyewe!"

Na hivyo ndivyo kijiji cha Mbuyuni wa Pili kilivyoendelea kuishi na vichekesho, vitimbwi na siri za mchawi wao wa ajabu, Bibi Chungu-Chungu.